Swipe to the right

Najczęstsze urazy i kontuzje stawów.

Najczęstsze urazy i kontuzje stawów.
7 lutego 2017

Kontuzje stawów zdarzają się niezwykle często zarówno podczas uprawiania sportu, w pracy jak i podczas czynności codziennych. Czasem są to niegroźne naciągnięcia więzadeł lub nadmierne rozciągnięcie torebki stawowej, z którymi możemy poradzić sobie w domowych warunkach, czasem jednak są to poważne urazy, z którymi należy niezwłocznie udać się po poradę do lekarza.

Staw skokowy, obok kolana, jest jednym z najczęściej kontuzjowanych stawów. Stanowi on połączenie stopy z golenią i jest mocno obciążany zwłaszcza podczas uprawiania siatkówki, koszykówki czy piłki nożnej. Staw skokowy może ulec zwichnięciu lub skręceniu wówczas kiedy przekroczona jest jego fizjologiczna granica ruchu. Skręcenie, w zależności od stopnia, polega na nadciągnięciu, naderwaniu lub całkowitym zerwaniu więzadeł stabilizujących staw. Zwichnięcie natomiast jest bardzo poważnym urazem, gdyż powoduje przemieszczenie się wobec siebie kości wchodzących w skład stawu. Doprowadza to do nadmiernego rozciągnięcia torebki stawowej, a może skutkować nawet złamaniem. Czasem staw sam powraca do prawidłowego ułożenia, jednak bardzo często potrzebna jest interwencja lekarza. Rodzaj zastosowanego leczenia uzależniony jest od rozległości uszkodzeń oraz struktur, których dotyczą zmiany, oraz aktywności pacjenta. Każdorazowo w przypadku urazu sportowego należy skonsultować się z lekarzem specjalistą, ponieważ nieprawidłowo leczone urazy mogą się odnawiać i prowadzić do powikłań. W urazach, które obejmują niewielkie uszkodzenia, np. skręcenia I stopnia, zazwyczaj wystarczające jest zastosowanie leczenia zachowawczego. Pierwszym ratunkiem powinno być schłodzenie kontuzjowanego stawu, co spowoduje zmniejszenie bólu oraz obrzęku. Doskonale do tego celu nadają się specjalne okłady żelowe, które po schładzamy w lodówce. Gojenie stawu przyśpiesza jego odciążenie za pomocą stabilizatora, który nie ogranicza całkowicie ruchów a jednocześnie nie pozwala nadmiernie forsować stawu. Stabilizatory mogą być usztywniane, z szynami bocznymi, które znacznie ograniczają ruchomość, jak na przykład "bucik" firmy Oppo zalecany podczas rehabilitacji pourazowej stawu skokowego oraz stopy, na przykład po skręceniu lub po zdjęciu gipsu, firmy Neox wykonane z neoprenu, który pomaga uzyskać naturalną, pożądaną temperaturę ciała, dogłębnie rozgrzewając układ stawowo-mięśniowy i więzadłowy. Inne stabilizatory, opaski mają za zadanie wzmocnienie stawu, zapobieganie nadmiernym ruchom a także profilaktyczne na przykład podczas uprawiania sportu. Stabilizatory mniej usztywniające staw to na przykład Oppo 1003 lub z wkładką silikonową Oppo 1409, zalecane jako środek prewencyjny, chroniący przed urazami, a także podczas rehabilitacji pourazowej, na przykład po skręceniu stawu skokowego w celu jej przyspieszenia. Kiedy już raz staw skokowy został skręcony lub zwichnięty, warto zadbać o profilaktykę, chociażby uprawiając sport lub wykonując forsowne ćwiczenia. W tym celu wystarczą lekkie, elastyczne opaski, które chronią układ więzadłowo-torebkowy. Tego typu opaski to na przykład Pani Teresa lub Oppo 2204.

Jak wspomnieliśmy, obok urazów kostki, drugie co do częstości występowania są kontuzje kolan. Staw kolanowy jest bardzo dobrze stabilizowany przez więzadła, jednak jego kontuzje zdarzają się bardzo często w sportach takich jak: piłka nożna, siatkówka, koszykówka, piłka ręczna, hokej, a także tenis, bieganie, narciarstwo, snowboard. Staw kolanowy zbudowany jest z kości udowej, piszczeli oraz rzepki. Pomiędzy powierzchniami kostnymi występują łękotki, które umożliwiają równomierny rozkład obciążeń, absorpcję wstrząsów, stabilizację oraz smarowanie, odżywianie i ochronę chrząstki stawowej. Zwłaszcza podczas ekstremalnych wysiłków, kiedy kolano przyjmuje na siebie obciążenia wynoszące wielokrotność masy ciała, łąkotki zabezpieczają chrząstkę przed ścieraniem.. Wewnątrz stawu przebiegają bardzo silne, wzajemnie krzyżujące się więzadła - krzyżowe. Ich funkcja polega na zapobieganiu przemieszczania się kości piszczelowej w przód i tył. Natomiast po obu stronach - więzadła poboczne, uniemożliwiające nadmierne ruchy kolana na boki. Urazy zazwyczaj dotyczą więzadeł pobocznych oraz krzyżowych kolana, które je stabilizują i regulują fizjologiczny zakres. Osłabienie tych struktur doprowadza do niestabilności, która objawia się "uciekaniem" kolana przy chodzeniu. O ile uszkodzenie więzadeł pobocznych leczy się zazwyczaj zachowawczo-unieruchomieniem na przykład za pomocą ortezy Oppo 1033 lub Neox K-03, tak leczenie więzadeł krzyżowych zazwyczaj polega na ich rekonstrukcji. Po zabiegu konieczna jest rehabilitacja oraz częściowe unieruchomienie. Czasem potrzebne są stabilizatory z zegarem, które uniemożliwiają ruchy kolana poza wyznaczony zakres a przede wszystkim chronią przed przeprostem. Obok więzadeł, bardzo narażonymi strukturami w kolanie są łękotki. Ich urazy powstają nie tylko podczas uprawiania sportu, ale również na skutek nagromadzenia wielu mikrourazów podczas czynności codziennych. Często też dolegliwość ta dotyczy osób starszych, u których rozwija się choroba zwyrodnieniowa. Uszkodzenia łękotek zazwyczaj leczy się operacyjnie, poprzez ich szycie lub usuwanie zniszczonych fragmentów. Po zabiegu potrzebna jest rehabilitacja, mająca na celu działanie przeciwobrzękowe, przeciwzapalne a także wzmacniające mięśnie i więzadła kolana. Osoby, u których wystąpiła kiedykolwiek kontuzja kolana, są bardziej narażone na kolejne. Dlatego też ważna jest profilaktyka oraz stosowanie ochrony podczas uprawiania sportu. Do tego celu świetnie nadają się stabilizatory miękkie np Oppo 2438 lub Oppo 1021. W przypadku chorób zwyrodnieniowych można stosować opaski elastyczne, które podtrzymują staw, lekko stabilizują a także zmniejszają ból podczas poruszania.

Staw łokciowy stanowi połączenie kości ramiennej z kościami przedramienia, umożliwia zginanie, prostowanie oraz obracanie ku górze i dołowi ręki. Staw łokciowy narażony jest na przeciążenia i urazy, ponieważ w jego otoczeniu znajdują się przyczepy wszystkich mięśni przedramienia. Najbardziej popularne schorzenia tego stawu to "łokieć golfisty" oraz "łokieć tenisisty" i choć nazwy sugerowałyby, iż dotyczą one wybranych grup sportowców, to niestety dotyczą wielu pacjentów, którzy nigdy nie grali w golfa czy tenisa. Spowodowane są przeciążeniami przyczepów ścięgien mięśni zginaczy lub prostowników. "Łokieć tenisisty" to schorzenie dotyczące mięśni prostowników nadgarstka, zwane inaczej zapaleniem nadkłykcia bocznego kości ramiennej. Jest to bolesna dolegliwość, mającą swoje źródło w zmienionej patologicznie okolicy przyczepu ścięgien mięśni prostowników nadgarstka do kości ramiennej. Ciekawostką jest, że tenisiści stanowią tylko 10% pacjentów, natomiast najliczniejszą grupę stanowią ludzie pracujący z komputerem, a więc: pracownicy biurowi, sekretarki, urzędnicy, informatycy. Zachorować mogą wszyscy, których ręce częstą mają specyficzny układ podczas pisania na klawiaturze komputera albo wykonują obrotowe ruchy nadgarstka.

"Łokieć golfisty" to schorzenie, które obejmuje wewnętrzną stronę łokcia, a objawy są wynikiem zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej, czyli ból pojawia się po środkowej stronie łokcia podczas chwytania, przenoszenia przedmiotów. Do rozwinięcia patologii dochodzi w wyniku przeciążeń grupy mięśniowej zginającej nadgarstek i odwracającej przedramię. Na to schorzenie najczęściej narażeni są sportowcy: golfiści, ludzie grający w badmintona, squasha czy tenisa, ale również stolarze, krawcowe, osoby dużo pracujące na komputerze, mechanicy czy stomatolodzy.

Leczenie chorób przeciążeniowych stawu łokciowego polega na działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym a także zmniejszającym nadmierne napięcie mięśni. Ważną rolę odgrywa fizjoterapia ultradźwięki, laser, jonoforeza czy masaż. Efekt przeciwbólowy, lekko stabilizujący oraz ochronny można uzyskać za pomocą opasek uciskowych: Oppo 2085, Oppo 2485 czy firmy Veera.

Bez względu na to czy kontuzja jest nagła, uniemożliwiająca jakiekolwiek czynności, czy dokucza nam długotrwały ból lub ograniczenie ruchu, powinniśmy niezwłocznie udać się na kontrolną wizytę do lekarza. Tymczasem w przypadku jakiegokolwiek urazu warto postępować według poniższego schematu:

  • Protection - ochrona - po urazie nie należy obciążać skręconego stawu skokowego,
  • Rest - optymalna jest 72 godzinna przerwa w aktwywności ruchowej - ograniczenie przemieszczania sie do niezbędnego minimum,
  • Ice - szybkie schłodzenie okolicy stawu skokowego - można użyć woreczka z lodem lub specjalnego Cold Packa, który można kupić w aptekach. Ważne jest, żeby nie przykładać lodu do odsłoniętej skóry, ponieważ można doprowadzić do jej odmrożenia,
  • Compression - ucisk - zastosowanie bandaża elastycznego pozwala ograniczyć narastanie obrzęku i dodatkowo usztywnia staw, chroniąc go przed poglębianiem urazu,
  • Elevation - uniesienie kończyny do góry - ułożenie skręconego stawu skokowego na podwyższeniu ułatwia odpływ krwi z nogi i ogranciza narastanie obrzęku, zmniejszając dolegliwości bólowe.